Abra ve Yutba

Yeraltının Yılanları Abra ve Yutpa ve Hikâyesi

Abra ve Yutba, yeraltı tanrısı Erlik’in hizmetinde olan, onun sarayını koruyan yeraltı yılanlarıdır. Türk ve Altay mitolojilerine göre Abra ve Yutpa yeraltında bulunan Büyük Deniz’de, diğer adı ile Tengiz’de yaşarlar. Bu iki canavar ejderha kadar büyüktürler ve timsaha benzerler, kızıl renkli dört ayakları vardır. Parlak gözleri bakır renklidir. Çatalkuyrukları bulunur, çok güçlü çeneleri vardır, yeşil baldırlıdırlar, göğüsleri beyazdır. Dev gibi büyük cüsseleri ve görünümleri ile herkese korku salarlar. Yeraltı tanrısı Erlik’in hizmetkârlarıdır.

Yeraltının Yılanları Abra ve Yutpa’nın Halk Arasındaki Yeri

Türk mitolojilerinde Abra’nın kullanılan diğer isimleri, Abura ve Apra’dır. Diğer yeraltı yılanı Yutpa ise Yutma ve Utma isimleri ile de anılmaktadır. Bu efsane canavarlar destanlarda anlatılana göre, kayık gibi yassı ve büyük çeneleri ile bir fili bile yutacak kadar devasa varlıklardır. Altay Türklerinde şamanlar Abra’nın tasvirini şaman giysilerinde kullanmışlardır.

Yeşil bir kumaştan yapılan ve örgülerle süslenen bu tasvirin başı puhu kuşunun tüyleri ile süslenip, gözleri parlak düğmelerden, ayakları ise kırmızı kumaşlardan yapılıp, şaman giysilerine bu semboller asılırdı. Bu sembollere mutlaka dokuz püskülde eklenirdi. Giysinin diğer bir yanına eklenen uzun çatalkuyruklu dört ayaklı siyah şeritler ise diğer yeraltı yılanı Yutpa’yı simgelerdi.

Etimolojik olarak Yutpa’nın anlamı yutmak, yemek demektir. Yut, yud, ut, ud köklerinden türemiştir. Abra ise ab, ap, av köklerinden türetilmiş olup, kapmak, alıp götürmek anlamlarını taşır. Abra aynı zamanda suda yüzen canlıları ve denizleri, suları yöneten demektir.

Mitolojik bazı kaynaklara göre Abra ve Yutpa, Toybadım denilen bir ırmakta yaşayan canavarlardır. Ker Abra, Ker Yutpa, Ker Arat ve Ker Doydu olarak bu ırmağın kıyılarında yaşayan aslında iki değil dört devasa canavarlardır. Bazı kaynaklar ise bu dördünün aynı yeraltı yılanları olduğunu söylemektedirler.

Bir cevap yazın