Umay Ana

Umay Ana

Türk mitolojisinde en çok bahsedilen tanrılardan biri olan Umay Ana dişidir, doğum ve bereketi sağlayan tanrıçadır. Mitolojiye göre yaşam ağacının sahibi olarak kabul edilen kutsal tanrı, gökyüzünde yaşamaktadır. Doğacak çocukları belirleyen, aileleri ve çocukları koruyan, yeryüzünde bereketi sağlayan Umay Ana etrafına her daim ışık saçar. Umay Ana, Imay, Ubay, Humay, Omay isimleri ile de mitolojide yer almaktadır.

Arkeologların Altaylarda buldukları, arkeolojik yapıtlara göre mitolojide ki görünümü orta yaşlı, güzel yüzlü olarak tasvir edilir. Tanrıçanın yere kadar uzanan, uzun gri saçları, üç boynuzu vardır. Uzun beyaz bir elbise giyer, bazen mavi veya beyaz renkli bir kuş şekline bürünüp, kanatları ile gökkuşağını da kullanarak yeryüzüne iner, yanında bir kuğu, ceylan ya da güzel bir at olur. Doğacak çocukların koruyucusu olarak kabul edilen tanrıça, hamile kadınları, yavru hayvanları da korur. Çocuğu olmayan kadınlar kendisine adaklar sunarak çocuk diler.

Mitolojide en sevilen tanrılardan biri olan Umay Ana, türk kavimlerinin hepsinde iyilik tanrıçası, hayat tanrıçası ve bereket tanrıçası olarak kabul edilir. Tanrıça, gök tanrının kızıdır. Umay Ana’nın bir diğer ilgi çekici özelliği ise mitolojik figürlerden olmasına rağmen halen geleneklerimizde, günümüzde de yer almasıdır. Türkiye’de başa talih kuşu konması ya da kuşun pislemesinin uğur sayılması, Umay Ana’dan ileri gelmektedir. Hüma kuşu da Umay ana ile işkillendirilmektedir. Hüma kuşu, kumay, umay, devlet kuşu adlarıyla anılır. Bir rivayete göre başına konduğu kişinin hükümdar olması, başına talih kuşu kondu deyiminin nereden geldiğini açıkça göstermektedir.

Tanrıça Umay Ana, doğum tanrıçası olmasının yanı sıra, sadece çocukları değil, bütün insanları koruyan bir kutsal ruhtur. Mal ve mülkün artmasına, ürünlerin bereketli olmasına, bol mahsul almaya sebeptir. Devletlerin bolluğunu artırır, egemenlik, barış, huzur sağlar, insanların bahtlarını açar, iyilik tanrıçası olarak çok sevilir.

Altay ve Sibirya türklerinin inanışlarına göre, Umay Ana çocuk doğduktan sonra da çocukla hep beraberdir. Çocuklar hasta olduğunda Umay Ana’nın çocuğu terk ettiği düşünülüp, iyileşmesi için şaman çağrılır. Şamanın aracılığı ile Umay Ana geri çağırılır. Çocuk uykusunda gülüyorsa, bu inanışlara göre Umay Ana’nın çocuğun yanında olduğuna bir işaret olarak kabul edilir.

Bir cevap yazın