Su iyesi

Suyun Koruyucusu Su İyesi

Eski Türk inançlarında tıpkı yer gibi sularda kutsaldır. Suyun içerisine ırmaklar, göller ve pınarlar dahil edilmektedir. Tükler suyu, kuvvet ve bereket kaynağı olarak kabul etmektedirler. Aynı zamanda su onlar için cezalandırıcı ve koruyucu bir Tanrı olarak da kabul görmektedir.

Sular, Türklerin sadece dinlerinde değil, devlet anlayış ve inançlarında da büyük önem taşımaktadır. Tanrı, Türk’ün yeri ve suyu sahipsiz kalmasın diye Kağanları, Türk milletinin üzerine getirip koymuş ve vazifesini iyi bir şekilde yerine getiremeyenlerin sular tarafından cezalandırıldığı düşünülürmüş. Yağmur olarak yağdığı içinde gökten yani Tanrı’dan geldiği düşünülürmüş.

Peki su iyesi nedir? Su iyesinin özellikleri nelerdir? Su iyesinin mitolojideki yeri nedir? Su iyesi nerelerde yaşarlar?

Su iyesi; Tatar, Türk ve Altay mitolojisinde suyun koruyucu ruhu olarak nitelendirilmektedir. Su iyelerinin hepsi sularda yaşarlar.

İnsanlara zarar vermez ve onların yaşadıkların sarayların girişlerinde, nehirlerin derinliklerinde bir taşın altındadırlar. Su sahiplerine Kazaklar ‘’su perisi’’, Türkmenler ‘’Suv Adamı’’, Özbekler ‘’su alvastisi’’, Moğollar ‘’Usan (Uhan) Ezen’’ olarak adlandırırlar.

Su İyesinin Özellikleri Nedir?

Su iyesinin çeşitli özellikleri vardır. Bunlar;

  • Bunlardan en bilineni, hepsinin suda yaşamasıdır.
  • Ak giyinirler ve suları korurlar.
  • Su iyelerinin kılığına girebildiği hayvanlar ise kuş ve yılandır.
  • Suların derinliklerinde büyükçe bir kayanın altında yer alan geçitten girilen bir sarayda yaşarlar.
  • Bazı su iyelerinin tıpkı deniz kızı gibi balık kuyrukları vardır. Bazıları maviye çalan bir renge sahiptirler.
  • Bazı betimlemelerde ise boynuzlu olarak nitelendirilmişlerdir. Kaşı olamayan, saçsız ve sakalsız bir suretleri vardır. Kastedilen daha çok su kaynaklarının koruyucu ruhudur.

Su iyelerinin huyunu anlamak nerede ise imkânsızdır, beklenmedik bir anda dalgalanarak barajları yıkabilir, hayvanların ve insanların boğularak ölmesine neden olabilirler.

Su Sunası olarak bilinen yarı kız yarı balık olan bir canlının taşın üzerine oturduğu görülür. Tatar mitolojisinde Su Atası, Su İyesi ve Su Anası bazen tek bir varlığa verilen çeşitli isimler olarak görülmektedir. Tüm bunlar ile Su İyesi arasındaki en önemli fark, Su İyesinin belli bir su kaynağına bağlı olmasıdır.

Yaşamın en önemli kaynağı olarak kabul gören su, tarih boyunca her inançta kendisine yer bulmuştur. Bazen bir Tanrıçanın merhametini gösterir. Bazen de kıyameti getirip tüm yer yüzüne hükmetmeyi bekleyen bir düşman.

Bir cevap yazın