Su İyesi

Suyun Koruyucu Su İyesi ve Hikâyesi

Tarih boyunca kendisine her inançta yer bulan su, kimi zaman bir Tanrıçanın iyiliğini kimi zaman doğanın masum çocukluğunun kimi zaman tüm varlıkları kıyamete ulaştırıp yeryüzüne hükmedecek bir düşman yerine geçer. Türkler için de tüm zamanlarda kutsal sayılmıştır. Suyu kudret, bereket, hayat kaynağı olarak gören Türkler, yerleşim yerlerini hep su kenarları üzerine kurmuşlardır. Bu nedenle su Türklerin sadece din anlayışlarında değil devlet ve otorite kavramlarında da oldukça geniş yer tutar.

Doğada gördükleri her varlığa ait bir ruh olduğuna inanan eski Türkler inandıkları Tanrı ve Tanrıçalarını hep bu ruhla bağdaştırmıştır. Su iyesi de bu ruhlardan bir tanesidir ve suyun koruyucusu kabul edilir. İnanca göre her suyun içinde o suyu koruyan bir su iyesi vardır. Yumuşak başlı, beyaz giyimli, kendilerini korumak için istedikleri zaman kuş veya yılan kılığına girebilen su iyeleri sürekli su da yaşadıkları ve insanlara zarar vermemeleri ile bilinirler. Su iyelerinin bazıların da boynuz olduğu bazılarının ise renginin maviye çaldığı söylenir. Su iyelerine Kazaklar, ‘’su perisi’’, Türkmenler ‘’suv adamı’’, Özbekler ise ‘’su alvastisi’’ derler.

Su İyesinin belli bir takım özellikleri vardır Bunlardan bazıları; bilindiği üzere hep suda yaşamalıdır, ak giyinir ve suları korurlar. Kuş ve yıla kılığına girebilirler. Kaya altından geçtikleri sarayda yaşarlar. Onların huyunu anlamak epey zordur. Bazen sakin davranırken bir an da kızıp dalgalanır ve barajları yıkabilirler. Kızgınlıklarının devam ettiği başka zamanlarda ise hem insanların hem de hayvanların boğularak ölmelerine neden olurlar.

Betimlemelerin bazılarında boynuzludur. Kaş ve sakal yoktur, saçsızdırlar. Bazı su iyeleri denizkızına benzetilir

Bazen Su İyesi ile Su Sunası karıştırılır. Su Sunası, yarı balık yarı kız olan bir canlının üzerinde oturur ve ikisini ayıran en önemli fark Su İyesinin belirli bir kaynağa bağlı olmasıdır.

Öğüz İyesi de Türk ve Orta Asya halk inancına göre akarsu ruhudur ve Su İyesi ile hayli benzerler. Bazı inanışlara ile her ikisi aynı canlıdır. Öğüz İyesinin yaşlı kadın kılığında olduğu bilinir.

Bir cevap yazın