Ak Ana

Ak Ana

Ak Ana,  Altay yaradılış destanında anlatıldığı gibi, yeryüzünde her yer sularla kaplı ve daha hiç bir şey yaratılmamışken yalnızlıktan sıkıldığı için, sonsuz sulardan çıkıp Tanrı Ülgen’e diğer adı ile Kayra Han’a yaratma ilhamını verip, tekrar sonsuz sulara geri dönen deniz tanrıçasıdır. Deniz tanrıçasının adının başındaki Ak, kutsal ruh anlamına gelmektedir, mitolojide kutsal figürlerin başında yer alır.

Ak Ana ‘’Altay Yaradılış Destanı’’na göre, Tanrı Ülgen dünyayı yaratmayı düşünürken ona sonsuz sulardan çıkıp nasıl yapmasını gerektiğini söylemiştir. Tanrı Ülgen’e ‘’yaptım oldu de, yaptım olmadı deme’’ öğüdü ile buyruk verip, yaşam döngüsünü başlatması, Ak Ana’nın Tanrı Ülgen kadar güçlü olmasa da ona yön ve ilham verecek kadar bilge ve saygın olduğunu göstermektedir.

Mitolojide dünyanın yaratılmasını Ak Ana başlatmıştır, destanda Ak Ana dedi Tanrı Ülgen böyle yaptı denmektedir. Bu da Ak Ana’nın ilham gücü veren, yönlendirmesi güçlü bir tanrıça olduğunu göstermektedir. Ayrıca Ak Ana sözünün gücüyle de, mitolojide öne çıkan bir tanrıçadır. Tanrı Ülgen’e üç kez yarat der, Ülgen üç kez yer yaratılsın der ve yeryüzü ortaya çıkar, üç kez gök yaratılsın diyince de gökyüzü yaratılır. Böylece hayat döngüsü mitolojide başlamış olur.

Ak Ana, Altay ve Türk mitolojilerinde olduğu gibi Çuvaş, Tatar, Yakut mitolojilerinde de deniz tanrıçası olarak geçer. Ak Ana’nın mitolojideki sözlük anlamı kirlenmemişliktir ve günahsızlığı temsil eder. Ak Ana yani Ak Ene, Ak İne, Ağ Ana olarak mitolojide geçer,  farklı Türk dillerinde, Ağ Ana, Şura Ene, Ürüng Ene olarak da telaffuz edilmektedir. Moğollarda ise Ak Ana, Sagan Ece olarak geçmektedir.

Ak Ana’nın maddesel olmayan bir bedeni vardır. Işıktan oluşmuştur, başında gücünün temsili olan narin boynuzları bulunur. Vücudunun alt kısmında denizkızlarında olduğu gibi mavi renge yakın, uzun bir kuyruğu vardır. Etrafında dönen ufak denizyıldızlarının her daim bulunduğu tasvir edilir. Hayat döngüsünü başlatan tanrıça olan Ak Ana’nın,  Akdeniz’de yaşadığı kabul edilir. Deniz tanrıçası aynı zamanda temizliğin, beyaz suların temsilcisi olarak kabul edilir. Mitolojiye göre Ak Ana, geyik şekline girerek, sulardan yeryüzüne çıkarak Göktürklerin Atası ile evlenmiştir.

Bir cevap yazın